atom/ico/search
MENU 37D02AA3-0720-4E75-AED1-51AEE680D3D0 Created with sketchtool.
ZAMKNIJ 375D118D-84FF-48D0-BD30-194B2F6BE727 Created with sketchtool.
Strona główna > Jak dużo ziemniaków zjadają Polacy? Rozmowa z dr. Wojciechem Nowackim, prezesem Stowarzyszenia Polski Ziemniak, cz. I

Jak dużo ziemniaków zjadają Polacy? Rozmowa z dr. Wojciechem Nowackim, prezesem Stowarzyszenia Polski Ziemniak, cz. I

Ziemniak, kartofel, pyra… nieważne, jak go nazywasz – ważne, jak go serwujesz! O tym, jak wygląda spożycie ziemniaka w Polsce, jakie gatunki są najpopularniejsze wśród restauratorów i jak pandemia wpłynęła na podaż frytek, rozmawiamy z rozmawiamy z drem Wojciechem Nowackim, prezesem Stowarzyszenia Polski Ziemniak. 

Jak dużo ziemniaków zjadają Polacy? Jaka jest tendencja konsumpcji ziemniaka – rosnąca czy malejąca?

dr Wojciech Nowacki,
prezes Stowarzyszenia
Polski Ziemniak 

Wojciech Nowacki (WN): Zacznijmy od tego, że w Polsce spożycie ziemniaków nieprzetworzonych (czyli świeżych) wykazuje długookresową tendencję spadkową. Zmniejszenie spożycia występuje m.in. w sezonach relatywnie niskich cen detalicznych i konkurencyjności cenowej ziemniaków względem ich podstawowych substytutów. Wynika to ze zmiany stylu życia, w tym nawyków żywieniowych, przede wszystkim wśród młodego pokolenia Polaków. Co ciekawe, całkowite bilansowe spożycie ziemniaków (świeżych i przetworzonych) w sezonie 2019/20 zmniejszyło się do 88 kg/mieszkańca, tj. o 4 kg (o 4,3%) w porównaniu z sezonem poprzednim, ale pozostało na poziomie o ok. 50% wyższym niż w większości krajów Unii Europejskiej. Udział przetworów (m.in. frytki, chipsy, wyroby z suszu) w całkowitym spożyciu ziemniaków zwiększył się o 1,7 pkt. proc. do 24,9%, ale nadal był znacznie mniejszy niż w krajach Europy Zachodniej, gdzie sięga ok. 40%.

Jak kształtują się ceny ziemniaka w Polsce?

WN: Ceny ziemniaka w Polsce w sezonie 2019/20 pod presją niskich zbiorów poszybowały ostro w górę do rzadko spotykanego poziomu. Na rynkach hurtowych ceny ziemniaka jadalnego również są dość wysokie w porównaniu do lat ubiegłych. Jest to oczywiście efekt niskich i złej jakości zbiorów. Z biegiem czasu (zimą) wystąpiła tendencja do stopniowego obniżania się ceny hurtowej. Był to efekt nadmiernego importu ziemniaka pochodzącego z krajów Europy Zachodniej, który w znacznej ilości nie jest ewidencjonowany jako obrót międzynarodowy, lecz jako wewnątrzwspólnotowy. Konsekwencją wysokich cen hurtowych były także bardzo wysokie ceny ziemniaków jadalnych na targowiskach miejskich. Ich cena w ubiegłym sezonie przekraczała 2 zł za kilogram. Jeszcze wyższe ceny za ziemniaki jadalne były w sprzedaży detalicznej w różnego rodzaju placówkach sklepowych. Ich ceny kształtowały się od 1,0 do nawet 6 zł za kilogram w zależności od jakości i atrakcyjności oferowanych bulw, wielkości i rodzaju opakowania, a także od systemu ich produkcji. Ziemniaki ekologiczne generalnie były 2-krotnie droższe od ziemniaków pochodzących z systemów konwencjonalnych. 

A jak pandemia wpłynęła na polski sektor ziemniaczany?

WN: Ogłoszenie pandemii COVID–19 w Polsce wywołało natychmiastowe ożywienie na rynku ziemniaka jadalnego. Potwierdziło to tezę, że ziemniak dla Polaków jest podstawowym produktem żywnościowym i nie może go zabraknąć w naszych domach w chwili zagrożenia. Praca zdalna, kwarantanna domowa i fala strachu przed głodem spowodowały, że Polacy w początkowym okresie pandemii kupowali nawet 3-krotnie więcej ziemniaków jadalnych niż w normalnych okresach. Obecnie ten niepokój został już istotnie złagodzony, ale w dalszym ciągu popyt na ziemniaki utrzymuje się na dość wysokim poziomie. Należy pamiętać, że w obecnym sezonie cena za ziemniaki jadalne po niskich zbiorach wywołanych ubiegłoroczną suszą jest bardzo wysoka. Nie przeszkadzało to jednak mieszkańcom naszego kraju do wzmożonego popytu na to warzywo w okresie pandemii. W ofercie handlowej znajdowały się ziemniaki polskiej produkcji jak i dostarczone z innych krajów UE i krajów trzecich. Na początku maja do naszego kraju przywieziono dalsze olbrzymie ilości ziemniaków z krajów Europy Zachodniej (Francja, Belgia, Holandia, Niemcy, W. Brytania), które tam nie zostały zagospodarowane przez spowolnione (lub nawet zamknięte) przetwórstwo spożywcze z powodu panującej pandemii. 

Czy problem dotyczy także frytek? 

WN: Tak. Największe konsekwencje pandemii koronawirusa na rynek ziemniaka miało zamknięcie gastronomii, gdzie najczęściej oferowano frytki (HoReCa). Dotyczy to Polski i polskiego przetwórstwa spożywczego ziemniaków produkującego frytki, chipsy i susze, ale jeszcze w większym stopniu innych krajów UE, gdzie udział w rynku ziemniaków w postaci przetworów spożywczych jest dużo większy niż u nas (ok. 20%). Dla Francji, Niemiec, Belgii i Niderlandów straty wywołane pandemią COVID–19 oszacowano na ponad 400 mln euro, do czego należy jeszcze doliczyć utratę wartości generowanej przez handel, przetwórstwo, gastronomię i inne kanały dystrybucji. Dlatego też w pewnej części ziemniaki te trafiły na polski rynek. 

Które odmiany ziemniaków cieszą się największą popularnością wśród restauratorów?

WN: W stosunku do lat ubiegłych zmiany na listach najpopularniejszych odmian w Polsce są nieznaczne. W dalszym ciągu do najpopularniejszych odmian należą: Vineta, Denar, Lord, Bellarosa, Irga, Tajfun, Innovator, Jelly, Irys, Gwiazda, Owacja oraz Bryza. Coraz częściej na listę najpopularniejszych odmian w kraju wchodzą odmiany nie rejestrowane w Krajowym Rejestrze Odmian, a wpisane tylko do Katalogu CCA UE. Popularne w sprzedaży w sieciach sklepowych są odmiany: Agata, Gala, Colomba, Catania, Lilly, Melody, Jazzy, Exellence, Red Sonia, Red Lady, Red Fantasy czy Riviera. Ranking 20 najpopularniejszych w kraju odmian jadalnych ziemniaków wskazuje, że w uprawie i w sprzedaży na targowiskach, oraz w tzw. Rolniczym Handlu Detalicznym popularność odmian hodowli krajowych i zagranicznych jest zbliżona, a w sieciach sklepowych popularniejsze są zdecydowanie odmiany hodowli zagranicznych. Odmiany zagraniczne zdominowały także zaplecze surowcowe dla przetwórstwa spożywczego produkującego frytki i chipsy, np. odmiany Innovator, Fontane, Albatros, Arrow, Omega, VR 808, Markies, Hermes, Lady Rosetta, Taurus, Verdi itp. 

Najpopularniejsze odmiany ziemniaków jadalnych

Ranking najpopularniejszych 20 odmian ziemniaków w kraju w 2020 r. w produkcji towarowej i w sprzedaży.

Najpopularniejsze odmiany w uprawie Najpopularniejsze odmiany na targowiskach Najpopularniejsze odmiany w sieciach sklepowych
Vineta*, Denar, Lord, 
Tajfun, Irga, Catania,
Bellarosa, Jelly,
Owacja, Gwiazda, Gala,
Lilly, Oberon, Innovator, Impala, Riviera, Ludmilla, Colomba, Agata, Ricarda
Irga, Denar, Lord,
Vineta, Tajfun, Bryza,
Owacja, Irys, Agata,
Asterix, Bellarosa, Catania, Gala, Melody, Gwiazda, Miłek, Ludmilla, 
Lilly, Ricarda, Oberon
Melody, Gala, Lilly, Vineta, Agata, Red Lady, Red Fantasy, Red Sonia, Irga, Lord, Denar, Tajfun, Constance, Impala, Bellarosa, Orchestra, Colomba,  Sifra, Volumia, Jazzy
* Odmiany zagraniczne
Źródło: Dane IHAR-PIB Oddział w Jadwisinie.

Wyszukaj

Facebook

Newsletter

Nie masz konta? Zarejestruj się