Olej czy frytura? Co i dlaczego wybierać do głębokiego smażenia?

Tłuszcze   21.11.2019

W gastronomii do głębokiego smażenia bardzo często używa się rafinowanych olejów roślinnych. Mimo powszechności tego zastosowania okazuje się, że ten wybór nie jest najlepszy. Wynika to z dwóch podstawowych powodów: wyższe koszty i szybsza degradacja oleju.

Jak to jest z tymi kosztami?

Faktem jest, że pomimo niższej ceny zakupu 1 litra oleju roślinnego (najczęściej rzepakowego) koszt smażenia zanurzeniowego na oleju jest wyższy niż przy stosowaniu frytury. Dlaczego? To proste. Frytura starcza na dłużej – wolniej degraduje pod wpływem wysokich temperatur niż zwykły olej roślinny. Wynika to z jej składu, który został specjalnie opracowany na potrzeby smażenia w dużej ilości tłuszczu przez dłuższy czas. Nie trzeba jej tak często wymieniać, co przekłada się na oszczędności w restauracji.

Skład frytury

Wyróżnia się dwa rodzaje frytur: frytury stałe i półpłynne. Rosnącą popularnością cieszą się frytury ciekłe ze względu na walory użytkowe – są one łatwiejsze w obsłudze i użyciu, ponieważ można je od razu podgrzać do temperatury smażenia, bez wcześniejszego upłynnienia w niższej temperaturze. Ich filtrowanie jest znacznie wygodniejsze i bezpieczniejsze. Przy tym mają one większą odporność na utlenianie i działanie wysokich temperatur niż zwykły olej rafinowany, np. słonecznikowy.

Frytury ciekłe produkowane są z tłuszczów o wyższej zawartości kwasów tłuszczowych nienasyconych, to znaczy jednonienasyconych (MUFA) które wykazują się wysoką odpornością na utlenianie i rozpad pd wpływem wysokich temperatur i obniżonej zawartości mniej trwałych kwasów wielonienasyconych (PUFA). Frytury stałe maja z reguły wyższy skład kwasów nasyconych (SAFA), tak jak ma to miejsce np. w przypadku smalcu czy tłuszczów tropikalnych (np. palma, kokos). Specjalistyczne tłuszcze do smażenia często są też wzbogacane składnikami o charakterze przeciwutleniaczy, spowalniającymi proces degradacji podczas smażenia (np. naturalna mieszanina tokoferoli). Cechą charakterystyczna frytur powinen być też ich neutralny zapach a przede wszystkim wysoki punkt dymienia, który powinien być jednym z kluczowych parametrów wyboru.
Frytury płynne to też brak konserwantów i bardzo niska zawartość izomerów trans – nawet poniżej jednego procenta!

Walory zdrowotne frytur płynnych

Płynne frytury nowej generacji wyróżniają się również lepszymi właściwościami odżywczymi niż tradycyjnie używane frytury w postaci stałej. Wynika to z wysokiej zawartości jednonienasyconych kwasów tłuszczowych (MUFA) oraz niskiej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych (SAFA) i izomerów trans (TFA). (Zgodnie z najnowszym rozporządzeniem Komisji Europejskiej do 21 kwietnia 2021 z rynku muszą być wycofane wszystkie tłuszcze spożywcze zawierające kwasy tłuszczowe w konfiguracji trans powyzej 2%). Jest to zgodne z aktualnymi rekomendacjami żywieniowymi. W odniesieniu do tradycyjnego oleju smażenie zanurzeniowe, w głębokiej warstwie tłuszczu, przy użyciu frytury jest bezpieczniejsze dla konsumenta ponieważ frytura degraduje się znacznie wolniej niż taki olej. Tym samym dłużej trwa osiągnięcie krytycznego limitu 25% związków polarnych (powyżej tej ilości tłuszcz nie nadaje się do konsumpcji).
Podsumowanie

Ze względu na skład niektóre tłuszcze są bardziej wrażliwe na wysokie temperatury i degradują się szybciej niż inne. Dlatego bezpieczniej jest stosować tłuszcze, które zostały specjalnie zaprojektowane do smażenia zanurzeniowego. Z uwagi na walory sensoryczne, żywieniowe i zdrowotne szczególnie zaleca się stosowanie płynnych frytur nowej generacji.

Źródła:

  1. Aladedunye F.A., Przybylski R. 2009: Degradation and nutritional quality changes of oil during frying. Journal of the American Oil Chemists’ Society, 86 (2), 149-15.
  2. Erickson M.: Deep Frying: Chemistry, Nutrition, and Practical Applications, AOCS Press 1996.
  3. Gertz, C. 2000: Chemical and physical parameters as quality indicators of used frying fats. Eur. J. Lipid Sci. Technol., 102: 566-572.
  4. Hoffman M.: Frytura pod kontrolą. Przegląd Gastronomiczny 12, 11-12, 2004.
  5. Internet 1 [dostęp dnia 20.11.2019]:
    http://www.bakeandsweet.pl/dodatki-i-surowce/frytury-dla-profesjonalistow/
  6. Karakaya S., Simsek S. 2011: Changes in Total Polar Compounds, Peroxide Value, Total Phenols and Antioxidant Activity of Various Oils Used in Deep Fat Frying. JAOCS Vol. 88, Issue 9: 1361-1366.
  7. Lidefelt J.O. 2007: Handbook. Vegetable oils and fats. AAK AB Publishing, Malmö
  8. Perkins E. G. 1992: Effect of Lipid Oxidation on Oil and Food Quality in Deep Frying. Lipid Oxidation in Food, Chapter 18pp 310-321.
  9. Rossell J.B. 2001: Frying: Improving quality. Woodhead Publishing Ltd., Cambridge.
  10. Rossi M., Alamprese C., Ratti S. 2007: Tocopherols and tocotrienols as free radical-scavengers in refined vegetable oils and their stability during deep-fat frying. Food Chemistry, 102 (3), 812-817.
  11. Sacks F. M. i wsp.: 2017: Dietary Fats and Cardiovascular Disease: A Presidential Advisory From the American Heart Association, Circulation, 137, 19.
  12. U.S. Department of Health and Human Services and U.S. Department of Agriculture. 2015 – 2020 Dietary Guidelines for Americans. 8th Edition. December 2015. Available at https://health.gov/dietaryguidelines/2015/guidelines/
  13. Yilmaz E., Aydeniz B. 2011: Quantitative assessment of frying oil quality in fast food restaurants. GIDA 36 (3): 121-127.

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

+ 2 = 11

Skomentuj i podziel się swoją opinią!

Na naszej stronie używamy różnych technologii do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronie i w internecie. Do tego celu możemy zbierać Twoje IP lub inne dane osobowe, które nam podasz.
Administratorem danych osobowych jest ZT „Kruszwica” S.A. z siedzibą w Kruszwicy, przy ul. Niepodległości 42, NIP: 556-08-00-678. Przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na nasze usprawiedliwione potrzeby, co obejmuje między innymi konieczność zapewnienia bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług i dopasowania ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach) jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług Administratora. Dane te są przetwarzane do czasu istnienia uzasadnionego interesu lub do czasu złożenia przez Ciebie sprzeciwu wobec przetwarzania. Dane osobowe będą przekazywane wyłącznie naszym podwykonawcom, tj. dostawcom usług informatycznych. Przysługuje Ci prawo żądania dostępu do treści danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia oraz prawo do ograniczenia ich przetwarzania. Ponadto także prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, prawo do przenoszenia danych oraz prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych. Posiadasz prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.